Get Adobe Flash player

วัฒนธรรมประเพณี

พิธีเลี้ยงผีจังหวัดฉะเชิงเทรา

ลผ.1
ประชากรจังหวัด ฉะเชิงเทรา  ที่ตำบลหัวสำโรง  อำเภอแปลงยาว  ซึ่งเป็นกลุ่มคนชาวเขมร มีคติความเชื่อเรื่องของผี  ซึ่งในปัจจุบันตามความเป็นจริงแล้วความเชื่อเหล่านี้ก็เริ่มที่หมด และอาจจะสูญหายไปในที่สุดตามยุค  โลกาภิวัฒน์  และคนรุ่นหลังในปัจจุบันนี้ส่วนใหญ่แล้วจะทำงานโรงงานอุตสาหกรรมกันเสีย มากกว่า  ความเชื่อเรื่องแบบนี้ก็มักมีแต่ในกลุ่มคนแก่หรือคนมีอายุในหมู่บ้านชะเป็น ส่วนใหญ่  แต่ในปัจจุบันนี้ก็ยังมีหมู่บ้านอีกหลายหมู่บ้านที่ยังให้ความเคารพและเชื่อ ในเรื่องของการเลี้ยงผีอยู่  นอกเหนือจากหมู่บ้านหัวสำโรงแล้วก็ยังมีหมู่บ้านสระสองตอน  หมู่บ้านดงยาง  ตำบลหนองแหน  อำเภอพนมสารคาม  และตำบลดงน้อย  อำเภอราชสานต์  ส่วนใหญ่แล้วเป็นหมู่บ้านที่มีเชื้อสายเขมรเหมือนกัน  ที่ยังให้ความเคารพและเชื่อในพิธีเลี้ยงผีอยู่  ซึ่งเวลาที่คนเจ็บไข้ไปหาหมอก็รักษาไม่หาย  ก็จะมีการไปดูทรง  เหมือนหมอดูแต่จะมีผีมาเข้าร่างทรงเพื่อสื่อสารกับผีปู่ย่าตายายตามเชื้อสาย ของคนป่วย  แล้วก็จะมีการตีกลองเลี้ยงผีเพื่อให้หายเจ็บหายไข้เป็นปกติ
ขั้นตอนพิธีการ
     โดยในตอนเช้าจะมีคนแก่ในหมู่บ้านจะมาทำของที่ใช้สำหรับทำพิธีในตอนกลางคือ  ที่เรียกว่า  จวม  จะทำจากต้นกล้วยประกอบกับหมากพลูใบขนุนใบตาลดอกลั่นทม หรือเรียกว่าดอกลีลาวดีในปัจจุบัน  และก็ข้าวตอก  จะทำตามจำนวนร่างทรงที่มาเข้าผี  โดยร่างทรงส่วนใหญ่จะเป็นผู้หญิงแต่ถ้าหากเป็นผีที่ใหญ่ๆอย่างผีประจำหมู่ บ้านก็จะมีร่างเป็นผู้ชาย  การเลี้ยงผีจะเลี้ยงในเวลากลางคืนบริเวณกลางแจ้งพอเลี้ยงเสร็จแล้ว  ก็จะมีตีกลองเลี้ยงผีที่ในบ้านอีกหนึ่งที่  แต่เลี้ยงผีบนบ้านนี้จะเป็นการเลี้ยงผีตามเชื้อสายของคนป่วย  เมื่อคนทรงบนบานด้วยการจุดธูปบอกผีแล้ว  เขาจะบูชาด้วยเครื่องเซ่นมีขนมบัวลอยแล้วก็ขนมตาควายและก็ผ้าแดง  ก็จะมีจวมประจำร่างนั้น  เครื่องสังเวยในพิธีมีข้าวตอกเงินเหรียญ  เทียนไขและข้าวสารใส่ไว้ในภาชนะจักสานหรือไม้แกะสลักที่เรียกว่า  โตก
    ในพิธีก็จะมีการตีกลองร้องเพลงเรียกผีเป็นภาษาเขมร  คนทรงผีแต่งตัวด้วยชุดสีแดง  แล้วมีผ้าอีกผืนคลุมตั้งแต่ศรีษะลงมาโผล่หน้าเพียงหน่อยเดียว  เมื่อมีองค์มาประทำทำแล้วร่างทรงจะมีลักษณะตัวสั่นๆกระโดดโลดเต้นแล้วจะออก อาการท่าทางรำอย่างสนุกสนานเหมือนคนดีใจ  แต่บางรูปก็จะร้องให้เสียใจที่คิดว่าเชื้อสายของตนไม่ให้ความสนใจเลย   คนทรงจะอมเหล้าขาวไว้ในปากเพื่อพ่นให้คนเจ็บจะพ่นตั้งแต่ศรีษะมาเรื่อยจนถึง ปลายเท้าของผู้ป่วย ( ในกรณีคนป่วยนั่ง )  หากคนป่วยนั่งไหวก็นอนรักษา  คนทรงจะพ่นตามตัวคนป่วยทางตะวันตกไปทางตะวันออก  คือพ่นตามขวางนั้นเอง
   เมื่อการตีกลองเลี้ยงผีเป็นอันเสร็จพิธีแล้ว  ก็จะให้ผู้ชายที่มีอายุซึ่งอาจจะเป็นญาติพี่น้อง  หรือเพื่อนบ้านที่มารวมทำพิธีก็ได้  จะนำสิ่งของที่ทำพิธีเสร็จแล้วไปทิ้งที่ทางสามแพร่ง  อย่างเช่น  จวม  ก็จะฟันด้วยมีดก่อนแล้วราดด้วยเหล้าขาวแล้วนำไปทิ้ง ส่วนเปลที่ทำเหมือนกระบะก็จะทำข้าวดำ  ข้าวแดง  แล้วก็พล่าสดโดยใช้ผักต่างๆใส่ไว้  พร้อมด้วยไข่หนึ่งใบกับข้าวสารหนึ่งถ้วยนำมาใส่ไว้ในกระบะ  จากนั้นก็นำไปทิ้งที่ทางสามแพร่งเหมือนกันแล้วก็ดึงต้นหญ้าบริเวณนั้นมา หนึ่งกำมือเพื่อเป็นการเรียกขวัญ  ในภาษาเขมรจะพูดกันว่า  ฮาวประรึง  หลังจากที่พิธีทุกอย่างแล้วเจ้าของบ้านก็จะหาข้าวปลาอาหารมาให้ชาวบ้านใกล้เคียงรับประทานกัน  เพื่อแสดงถึงความขอบพระคุณที่มาอยู่เป็นเพื่อนกัน

 ลผ.2

ลผ.3

การทำงานปี
 การ ทำงานปี  จะมีการตีกลองเลี้ยงผีในเดือนหกของทุกปี  ในเช้าตอนเช้าจะมีการทำบุญที่ศาลประจำหมู่บ้าน  แล้วจะทำการตีกลองในตอนกลางคืน  ชาวบ้านทุกคนก็จะนำเหล้าขาวกับน้ำอัดลมมาให้  แล้วร่างทรงก็จะพ่นให้เพื่อเป็นสิริมงคล

แหล่งที่มา

แหล่งที่ได้มา  สอบถามคนแก่ในชุมชนของหมู่บ้านสระสองตอน  ตำบลหนองแหน  อำเภอพนมสารคาม  จังหวัดฉะเชิงเทรา
บุคคลที่ให้สัมภาษณ์
1.นาง เสงี่ยม  นพรัตน์  อายุ 90 ปี  เกิด พ.ศ. 2463  ที่อยู่  บ้านสระสองตอน  บ้านเลขที่ 47  หมู่ที่ 5  ตำบลหนองแหน  อำเภอพนมสารคาม  จังหวัดฉะเชิงเทรา
2.นางเสงียบ นพ2.เทศ อายุ 73 เกิด พ.ศ. 2480  ที่อยู่  บ้านสระสองตอน  บ้านเลขที่ 47/1  หมู่ที่ 5  ตำบลหนองแหน  อำเภอพนมสารคาม  จังหวัดฉะเชิงเทรา  ( ร่างทรงประจำหมู่บ้านสระสองตอน )

ภาพกิจกรรม

พฤษภาคม 2018
พฤ อา
« ก.ย.    
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031  

ความเห็นล่าสุด